Uygulama rehberi · fesih
Savunma alma: fesihten önce çalışanı dinlemek Yerleşik uygulama
Yayın: 29.10.2026
· Son gözden geçirme: 29.10.2026
Yerleşik uygulama. Sektörde genel kabul görmüş, yaygın uygulanan bir yaklaşımdır.
İlke: savunma neden önemli?
Bir çalışanı davranışı ya da işteki verimi (performansı) nedeniyle işten çıkarmadan önce, hakkındaki iddiaları ona bildirip cevabını almak kanuni bir şarttır. Savunma alınmadan yapılan fesih, sebep ne kadar haklı olursa olsun, iş güvencesi kapsamındaki çalışan için geçersiz sayılır ve işe iade riski doğar. Savunma bir formalite değildir: çalışanın iddiayı bilip cevap verebilmesi için iddia somut, süre makul ve sonuç açık yazılmalıdır. Savunmanın alındığını ispat etmek işverene düşer; bu yüzden istem yazısı, tebliğ kanıtı ve cevap (ya da cevap verilmediğini gösteren tutanak) dosyada olmalıdır.
Ne yapmalı?
- İddiayı somut yazın. Tarih, yer, ne olduğu, kimin gördüğü ve hangi kurala aykırı olduğu.
- Süre verin. Kanunda gün sayısı yoktur; çalışanın gerçekten cevap verebileceği bir süre verin. RahatİK varsayılan olarak 3 iş günü önerir (ürün varsayımı, kanuni süre değil).
- Sonucu bildirin. Süresinde yazılı savunma verilmezse savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağını ve dosyadaki delillere göre karar verileceğini yazın.
- Tebliğ edin. İmza karşılığı kâğıt; çalışan imzalamazsa iki tanıklı imzadan kaçınma tutanağı; KEP yalnız çalışanın KEP'e yazılı onayı varsa.
- Süreyi bekleyin. Savunma süresi dolmadan karar vermeyin. Çalışan bu sürede raporluysa süreyi uzatmayı ya da yeniden istemeyi değerlendirin.
- Cevabı kaydedin. Yazılı savunmanın imzalı nüshasını dosyaya koyun. Cevap gelmezse süre bitiminde "savunma vermeme tutanağı" düzenleyin.
- Savunmayı değerlendirin, sonra karar verin. Savunmada ileri sürülenleri gerekçede ele alın; kararı makul sürede verin (bkz. disiplin kurulu, fesih bildirimi).
Dayanak
| Konu | Ne diyor? | Kesinlik |
|---|---|---|
| Savunma şartı | Belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan bir işçinin sözleşmesi, davranışı ya da verimiyle ilgili nedenlerle, hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan feshedilemez (4857 m.19/2). | KESİN (kanun metni) |
| Haklı nedenle fesih istisnası | Aynı fıkra, işverenin m.25/II'ye uygun (ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık) fesih hakkını saklı tutar; bu fesihte kanun savunmayı şart koşmaz. | KESİN (kanun metni) |
| Haklı neden "geçerli nedene" dönüşürse | Mahkeme, işverenin "haklı neden" dediği olayı haklı değil ama geçerli neden olarak nitelendirirse, savunma alınmamış olması feshi geçersiz kılabilir. Bu yüzden m.25/II fesihlerinde de savunma almak önerilir. | TARTIŞMALI |
| Savunma süresi | Kanunda süre yoktur. Verilen süre dolmadan fesih yapılırsa savunma alınmamış sayılır (istinaf örneği: Ankara BAM 9. HD, E.2025/3107 K.2026/379; savunma süresi içinde, çalışan raporluyken fesih geçersiz bulundu). | KESİN (kanunda süre yok); süre beklenmesi: YERLEŞİK İÇTİHAT |
| Savunmanın şekli | Kanun şekil öngörmez; yazılı savunma ve tebliğ kanıtı ispat içindir. | KESİN (kanunda düzenleme yok) |
| İspat yükü | Geçerli nedenle fesihte feshin geçerli nedene dayandığını işveren ispat eder (4857 m.20/2); savunmanın alındığını da işveren gösterir. | KESİN (m.20/2); savunmanın ispatı YERLEŞİK İÇTİHAT |
| Elektronik savunma daveti | E-posta, SMS ya da uygulama içi bildirimle yapılan savunma davetini değerlendiren yüksek mahkeme kararı bulunamadı. | TARTIŞMALI (karar yok) |
| Devamsızlıkta savunma | Devamsızlık (m.25/II-g) feshinden önce savunma alınması gerekip gerekmediği konusunda kararlar çelişkilidir. | TARTIŞMALI |
Sık yapılan hatalar
Araştırmamızın incelediği istinaf ve Yargıtay kararlarında savunmayla ilgili kayıplar şu hatalardan geliyordu:
- Hiç savunma istememek ve feshi doğrudan bildirmek.
- Savunma süresini beklememek. Süre dolmadan, hatta çalışan raporluyken fesih (yukarıdaki Ankara BAM örneği).
- Belirsiz iddia. "Disiplinsiz davranışlarınız hakkında savunma veriniz" gibi; çalışan neye cevap vereceğini bilemez.
- Tebliğin ispatlanamaması. İmzasız kâğıt, tanıksız tutanak, kaybolan e-posta.
- Cevapsızlığın kayda geçmemesi. Süre bitince savunma vermeme tutanağı düzenlenmemesi.
- Performans feshinde savunmanın atlanması. Verim nedenli fesihler de m.19/2 kapsamındadır.
- Savunmadan sonra aylarca beklemek. Geç verilen karar, işverenin olayı affettiği şeklinde yorumlanabilir.
RahatİK'te nasıl yapılır?
- Çıkış ve disiplin menüsünden disiplin dosyasını açın. Olay türü "Davranış" ya da "Verim / performans" ise savunma adımı zorunlu kontrol olarak izlenir.
- Dosya ekranındaki İhtar ve savunma istemi bölümünde türü "Savunma istemi" seçin, Savunma süresi (iş günü) girin (varsayılan 3; 1 iş gününden kısa süre engellenir) ve Metni hazırla (donar) deyin. "Savunma istemi" örneği Örneklerden başlayın kartlarında hazırdır.
- Yazdır (PDF) ile basıp tebliğ edin; Kanal, Tebliğ tarihi, Tebliğ kanıtı ile Tebliği kaydet deyin. Savunma son günü şirket iş günü takviminden hesaplanır ve Bugün ekranında "Savunma süresi" satırı olarak görünür (Cevabı kaydet).
- Cevap gelince Savunma verildi ile imzalı savunmayı yükleyin; gelmezse Süresinde verilmedi (tutanak) seçin. Boş "savunma vermeme" tutanağı dosya ekranındaki Boş tutanaklar (PDF) satırındadır.
- Fesih bildirimini kesinleştirirken Kontroller bölümü savunma kaydı yoksa uyarır. Bu uyarı gerekçe yazılarak geçilebilir, ama gerekçe hukuki şartın yerine geçmez; yalnız kayda girer.
Kaynak ve tarih
- 4857 sayılı İş Kanunu: mevzuat.gov.tr (m.19, m.20, m.25/II, m.109)
- İstinaf örneği: Ankara BAM 9. HD, E.2025/3107 K.2026/379
- Son kontrol: 29.10.2026
Bu sayfa genel bilgidir, hukuki görüş değildir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
- Ankara BAM 9. HD, E.2025/3107 K.2026/379 (Çalışma ve Toplum karar arşivi) — https://yargi.calismatoplum.org/isciden-savunma-istenmesi/