Devamsızlık: gün gün tutanak, mazeret sorusu, 6 iş günü Yerleşik uygulama

İlke: devamsızlık kaydı neden önemli?

Çalışanın izinsiz ve geçerli bir mazereti olmadan işe gelmemesi, kanunda sayılan haklı fesih nedenlerinden biridir: bu durumda işveren bildirim süresi beklemeden ve kıdem ile ihbar tazminatı ödemeden sözleşmeyi sona erdirebilir. Sonucu bu kadar ağır olduğu için mahkemeler devamsızlığın ispatını sıkı denetler. Davada belirleyici olan, devamsızlığın yaşandığı gün tutulan, tanıklı ve mazeretin sorulduğunu gösteren tutanaktır. Sonradan, toplu hâlde ya da çalışan izindeyken tutulmuş tutanağa itibar edilmez. Kayıt sonradan tamamlanamaz; bu yüzden tutanak günlük işin bir parçası olmalıdır.

Ne yapmalı?

1. Her gün için ayrı tutanak tutun, aynı gün. Çalışan işe gelmedi mi? O gün, işbaşı saatinden sonra tutanak düzenleyin: tarih, tespit saati, düzenleyen ve en az iki tanık.
2. Önce izin ve rapor kaydını kontrol edin. O gün için onaylı izin, ücretsiz izin ya da rapor var mı? Varsa tutanak tutmayın.
3. Mazereti sorun ve yazın. Çalışana telefon, SMS ya da e-postayla ulaşmayı deneyin; saatini ve aldığınız cevabı (ya da "ulaşılamadı") tutanağa yazın.
4. Tutanağı imzalatın ve saklayın. Tanıklar ve düzenleyen ıslak imza atsın; taranmış nüshayı dosyaya koyun.
5. Puantajı ve bordroyu uyumlu tutun. Tutanaklı günü puantajda devamsız olarak işaretleyin ve o gün için ücret tahakkuk ettirmeyin. SGK'ya bildirilen eksik gün de tutanakla uyuşmalı.
6. Eşiği izleyin. Art arda iki iş günü, bir ayda iki kez tatil sonrası iş günü ya da bir ayda üç iş günü devamsızlık, haklı fesih eşiğidir.
7. Süreyi kaçırmayın. Eşik dolduktan ve fesih yetkilisi öğrendikten sonra 6 iş günü içinde karar verin. Savunma istemek kanunen şart olmayabilir ama önerilir (savunma alma).
8. Bildirimi doğru bentle yazın. Hangi günler, hangi tutanaklar, mazeretin ne zaman sorulduğu ve 4857 m.25/II-g (fesih bildirimi).

Dayanak

Sık yapılan hatalar

Araştırmamızda devamsızlık feshinin kaybedildiği kararlarda sorun hemen her zaman tutanaktaydı:

• Tutanağı sonradan ya da toplu tutmak. Birkaç günün tutanağını aynı gün, haftalar sonra ya da fesihten sonra düzenlemek.
• Çalışan izinliyken tutanak tutmak. Ücretsiz izin, yıllık izin ya da rapor günü için "devamsız" tutanağı (yukarıdaki Samsun BAM örneği).
• Tanıksız ya da çelişkili tutanak. Tek imzalı tutanak; tanık beyanlarının birbirini tutmaması.
• Mazereti sormamak. Çalışanın hastanede, gözaltında ya da yakınının cenazesinde olduğu sonradan ortaya çıkar.
• Tutanaklı güne ücret ödemek. Bordroda o gün için tam ücret tahakkuk etmesi, devamsızlık iddiasıyla çelişir.
• 6 iş günü süresini kaçırmak. Eşik dolduktan haftalar sonra fesih: haklı fesih düşer, kıdem ve ihbar tazminatı doğar.
• Yanlış bent ya da SGK kodu. Bildirimde devamsızlık yazıp çıkışı başka bir kodla vermek.

RahatİK'te nasıl yapılır?

• Puantaj ekranından Devamsızlık tutanakları sayfasını açın. Yeni tutanak formunda Çalışan, Devamsızlık günü, Tespit saati, 1. tanık, 2. tanık (3. tanık isteğe bağlı), Mazeret sorgusu, Mazeret sorgusu tarihi, Alınan cevap ve Açıklama alanlarını doldurun. Hazır örnekler: "çalışana ulaşılamadı" ve "mazeret bildirildi, belge sunulmadı".
• Boş tutanağı kâğıda basmak için disiplin dosyası ekranındaki Boş tutanaklar (PDF) satırında "devamsızlık" tutanağı vardır. İmzalı kâğıdı tarayıp Taranmış ıslak imzalı nüsha olarak bağlayın (sonradan Nüshayı bağla). Nüshası olmayan tutanak taslak sayılır, eşik sayımına girmez.
• Tutanak olay gününden sonra kaydedilirse RahatİK uyarır ve gecikmeyi satırda gösterir. O gün puantajda devamsız değilse düzeltmeniz istenir.
• Çalışan mazeret bildirirse Mazeret kararı ile kabul ya da red ve gerekçe girin; kabul edilen gün eşiğe sayılmaz.
• Eşik dolunca sayfada ve Bugün ekranında "Devamsızlık eşiği doldu" satırı çıkar; 6 iş günü son günü gösterilir. Fesih yetkilisinin öğrendiği günü Öğrenme kaydı gir ile kaydedin; süre buradan hesaplanır.
• Disiplin dosyası aç bağlantısı, devamsızlık örneğiyle bir dosya açar ve tutanakları delil olarak ekler. Haklı nedenle fesih bildirimini dosya ekranındaki Fesih bildirimi taslağı ile hazırlayın; süre geçmişse bildirim kesinleştirilemez.

Kaynak ve tarih

• 4857 sayılı İş Kanunu: mevzuat.gov.tr (m.19/2, m.25/II-g, m.26, m.109)
• İstinaf örneği: Samsun BAM 7. HD, E.2026/154 K.2026/582
• Son kontrol: 29.10.2026

Bu sayfa genel bilgidir, hukuki görüş değildir.